Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray, İstanbul’da Kurulmasaydı Bu Kadar Başarılı Olur muydu?
Eğer Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray İstanbul dışında bir kentte kurulmuş olsaydı, bugün tekrar bu kadar büyük ve başarılı kulüpler haline gelebilirler miydi? İstanbul’un sunduğu sosyo-ekonomik ve kültürel avantajlar, bu üç kulübün büyümesinde ne kadar tesirli oldu? Öteki bir kentte, tıpkı imkanlara ve potansiyele sahip olmaları mümkün müydü? Türk futbolunun en güçlü markaları ortasına girmelerini yalnızca sportif muvaffakiyetle açıklamak kâfi mi? Yapay zeka ile bu soruya karşılık aradık.
İstanbul, üç büyük kulübe konut sahipliği yapıyor.
69 sezonluk lig maratonunun 61’inde İstanbul imzası var. Başka sekiz dönem 7’si Trabzon, biri de Bursa’nın şampiyonluğu ile sonuçlandı. 61’in birini Başakşehir kazanırken; 60 şampiyonluk üç kadroya bölündü.
Peki ya İstanbul’da yüz yılı aşkın evvel kurulmasalardı?
Başakşehir’in 2010 sonrası İBB ismini değiştirerek kurulması bir yanı bu üç kulp 1903, 1905 ve 1907 tarihlerinde kuruldu. Tarih sahnesine çıkışlarıyla birlikte cumhuriyetin kurulmasını takip eden yıllarda büyük muvaffakiyetlerin mimarları oldular. Pekala bu kadrolar İstanbul’da değil de bir Anadolu kentinde kurulsa bu kadar başarılı olurlar mıydı diye yapay zekaya sorduk. Olamazlardı dedi. İşte sebepleri…
Ekonomik sebeplerle…
İstanbul, Türkiye’nin ekonomik merkezi. Reklam gelirleri, sponsorluklar, medya ilgisi ve taraftar kitlesi açısından İstanbul çok büyük bir avantaj sağlıyor. Şayet bu kulüpler Ankara, İzmir, Adana üzere büyük kentlerde bile kurulmuş olsaydı, yeniden güçlü olabilirlerdi lakin bugünkü kadar uluslararası tanınırlık ve finansal güç yakalamaları güç olurdu.
Medya ve kamuoyu tesiri sebepleriyle…
Türkiye’deki medya merkezleri İstanbul’da yer alıyor. İstanbul ekipleri, medya üzerinden daha fazla görünürlük kazanıyor. Diğer bir kentte olsalardı, ulusal basında bu kadar ön plana çıkmaları kolay olmayabilirdi.
Örnek: Trabzonspor büyük bir topluluk ancak medya gücü İstanbul kulüplerinin çok gerisinde kalıyor.
Tarihi ve kültürel sebeplerle…
Bu üç kulüp, Osmanlı ve erken Cumhuriyet devrinde İstanbul’un merkezi pozisyonundan çok beslendi. İstanbul’da okullar, yabancı tesirler, diplomatik çevreler ve liman temasları bu kulüplerin erken devirde Avrupa ekipleriyle temas kurmasını ve farklı spor kültürleriyle buluşmasını sağladı. Anadolu’daki bir kent bu etkileşimi sağlayamazdı.
Taraftar potansiyeli üzere sebeplerle…
İstanbul’un göç alan yapısı sayesinde bu kulüpler çok geniş ve heterojen bir taraftar kitlesine ulaştı. Şayet bir Anadolu kentinde kurulmuş olsalardı, muhtemelen daha lokal kalırlardı. Bugünkü üzere Türkiye’nin dört bir yanında milyonlarca taraftarları olmazdı.
Sonuç…
Muhtemelen bölgesel muvaffakiyetleri olan kıymetli kulüpler olabilirlerdi lakin bugünkü üzere “Türkiye’nin en büyüğü” olamazlardı.
Belki Bursaspor, Trabzonspor, Adanaspor üzere güçlü mahallî kulüpler düzeyinde kalabilirlerdi. Bu büyüklüğün en temel desteği İstanbul’un sunduğu nüfus, iktisat, medya ve kültürel tesir.
