Sayın Serdal Adalı’ya İkinci Açık Mektup: Müteahhitlik mi, Futbol Sanayisi mi?

Beşiktaş Başkanı Serdal Adalı, 22 Haziran 2025 tarihinde yapılan Harikulâde Genel Şura toplantısında, Dikilitaş ve Fulya’daki yerlerimizin Emlak Konut ve Ziraat Bankası iş birliğiyle bir konut projesine dönüştürülmesi kararı alındığını açıkladı.

Bu iş birliğinden toplam 400 milyon Euro ciro elde edileceği, Beşiktaş’ın bu cironun yaklaşık 150–200 milyon Euro’luk kısmını net gelir olarak alacağı ve bu gelirin Bankalar Birliği’ne olan borcun kapatılmasında kullanılacağı söz edildi.

Ben, bu kıymetli yerlerin bu formda değerlendirilmesini hakikat bulmuyorum. Hakikaten Genel Kurul’da da aleyhte oy kullandım. Açıklanan varsayımı gelir sayıları bile tatmin edici değildir; 150 ile 200 milyon Euro ortasında 50 milyon Euro’luk bir fark öngörünün temelsiz olduğunu göstermektedir.

Elbette bu bahis başlı başına farklı bir yazının konusu olabilir. Ben bu mektupta asıl olarak Lider Adalı’nın ve takımının futbol idare ideolojilerini tartışmaya açmak istiyorum.

Genel Kurul’da Lider Adalı’ya şu soru yöneltilmişti:“Beşiktaş’ı müteahhitlik faaliyetleriyle mi yöneteceksiniz?”

Başkan Adalı’nın yanıtı ise şu olmuştu:“Evet, müteahhitlik yaparak yöneteceğim. Bu borçlar öbür türlü ödenmez. Ayrıyeten artık futbol sanayisinin gelirleri futbolun masraflarını karşılamıyor.”

Oysa dünyada hiçbir sanayi öteki bir sanayi ile finanse edilmez; bu türlü bir örnek yoktur. Her sanayinin kendi alt dalları vardır ve bu alt bölümler ortasındaki işbirliği o kesimin yönetilmesini ve finansmanını sağlar.

Futbol Sanayisinin Gerçekleri

Evet, futbol artık dünyanın en büyük sanayilerinden biri haline gelmiştir. Bu sanayinin alt bölümlerinden elde edilen gelirler ise şunlardır:

• Altyapı gelirleri,

• Futbolcu alım-satım gelirleri,

• Stadyum gelirleri,

• Merchandising ve ticari gelirler,

• Sponsorluk gelirleri,

• Yayın hakları gelirleri,

• Yerel ve memleketler arası liglerde elde edilen muvaffakiyet gelirleri.

Futbol sanayisinin en büyük harcama kalemi ise futbolcu maliyetleridir. Yetiştirdiğiniz yahut satın aldığınız futbolcuların maliyeti, sattığınız futbolcuların maliyetinden yüksekse bütçeniz daima açık verir. Bu siyaset kulübün ana idare anlayışı haline gelirse, o kulübün batması yahut satılması kaçınılmaz olur.

*Beşiktaş ile ilgili sayılar 2025/26 Bütçesinden alınmıştır.

Futbol sanayisi içinden para kazanmanın imkânsız olduğunu söylüyorsunuz ya… İşte size imkân:

Şampiyonlar Ligi’ne katılacak bir takım oluşturun, bu takım her dönem en az 25–30 milyon Euro kazandırsın.

Böylece birkaç yılda Dikilitaş Projesi’nden beklediğinizden çok daha fazlasını elde edersiniz.

Yukarıdaki datalardan çıkarılabilecek sonuçlar şunlardır:

• Futbol sanayisini, inşaat üzere spor dışı bölümler değil, kendi iç dinamikleri ayakta tutmaktadır. Gelir ve masraflarını âlâ yöneten kulüpler hem bütçe açığı vermez hem de sportif muvaffakiyet elde eder.

• Futbol sanayisinin en kıymetli girdisi futbolculardır. Altyapıdan futbolcu yetiştirmeyen ve gelecek vaat eden futbolcuları transfer edip parlatmayan kulüpler ziyan etmekte ve bütçe açığı vermektedir.

• Şampiyonluk maksadı olmayan ve Şampiyonlar Ligi’ne katılacak kadroyu kuramayan kulüpler önemli gelir kaybına uğramaktadır. Şampiyonlar Ligi ile öteki tertipler ortasındaki gelir farkı çok büyüktür.

• Sponsorluk ve merchandising gelirleri kulüpler için son derece değerlidir. Bu gelirlerin artışı büyük ölçüde sportif muvaffakiyete bağlıdır. Kendi liginde şampiyon olan ve Şampiyonlar Ligi’ne katılan kulüpler bu kalemlerde rakiplerinin çok üzerine çıkar.

• Stadyum ve maç günü gelirleri de yeniden sportif muvaffakiyetle yakından alakalıdır. Bu bahiste önemli bir fayda/maliyet tahlili yapılmalıdır. Sportif muvaffakiyet düşükken bilet fiyatlarını artırmanın rasyonel bir tarafı yoktur. Derbilerde tribünleri doldurabilirsiniz; lakin bu sürdürülebilir değildir. Şampiyonluklar ekseriyetle “kolay” görülen, tribün baskısının az olduğu maçlarda kaybedilir. Dolu tribünü daima kılacak bir fiyat siyaseti uygulanmalıdır.

Özetle:

Sayın Adalı,Futbolu kendi dinamikleriyle yönetemez ve inşaatçılık ya da müteahhitlik üzere bölümleri kurtuluş yolu olarak görmeye devam ederseniz, tahminen kısa vadede mevcut borçları ödersiniz. Lakin sistem değişmediği için kısa mühlet sonra gelir/gider istikrarınız yine bozulacak ve başladığınız noktaya geri döneceksiniz.

Bu yanlış idare ideolojisinden en kısa müddette geri dönmenizi umut ediyorum.

Bir sonraki yazımda, gelir getirecek bir altyapı model önerisi sunacağım. Umarım dikkate alırsınız.

Saygılarımla